زمانی که فصل سرما فرا می رسد و دمای هوا به شدت کاهش می یابد، هیچ چیز لذت بخش تر از نشستن در یک کابین گرم و راحت خودرو نیست. اما گاهی اوقات، درست زمانی که بیشترین نیاز را به گرما دارید، سیستم گرمایش خودرو شما را ناامید می کند و به جای هوای گرم، هوای سرد و آزاردهنده ای را به داخل کابین می دمید. این مشکل نه تنها آسایش سرنشینان را مختل می کند، بلکه می تواند در روزهای یخبندان باعث بخار گرفتن شیشه ها و کاهش دید راننده شود که خطرات ایمنی جدی را به همراه دارد.
علت باد سرد بخاری ماشین می تواند ناشی از عوامل فنی متعددی باشد که هر کدام ریشه در سیستم خنک کننده و گردش آب موتور دارند. برخلاف تصور عمومی که بخاری خودرو انرژی اضافی مصرف می کند یا سیستم پیچیده ای جداگانه دارد، عملکرد بخاری کاملا وابسته به گرمای تولید شده توسط موتور و مایع خنک کننده است. در واقع، بخاری خودرو یک رادیاتور کوچک است که آب داغ موتور در آن جریان می یابد و فن با عبور دادن هوا از میان پره های آن، گرما را به داخل اتاق منتقل می کند.
بنابراین، هرگونه اختلال در چرخش آب، دمای آب یا مسیرهای انتقال هوا می تواند منجر به عملکرد ناقص بخاری شود. درک دقیق مکانیزم عمل بخاری و شناسایی ریشه های خرابی آن، اولین گام برای رفع مشکل و بازگرداندن گرما به خودروی شماست. در این مقاله جامع از امداد خودرو کرمانشاه، ما به بررسی دقیق تمام دلایل فنی، از گرفتگی های ساده تا خرابی های مکانیکی پیچیده خواهیم پرداخت تا شما بتوانید با آگاهی کامل نسبت به عیب یابی اقدام کنید.
علت باد سرد بخاری ماشین چیست
برای پاسخ دقیق به این سوال که چرا بخاری ماشین باد سرد می زند، باید وارد جزئیات فنی و عملکرد اجزای مختلف سیستم خنک کننده شویم. شایع ترین و شاید اولین دلیلی که باید بررسی شود، کمبود مایع خنک کننده یا همان آب رادیاتور است. مایع خنک کننده نقش حامل گرما را بازی می کند؛ این مایع گرمای احتراق موتور را جذب کرده و آن را به رادیاتور بخاری منتقل می کند. اگر سطح این مایع به هر دلیلی مانند نشتی در شلنگ ها، خرابی درب رادیاتور یا تبخیر طبیعی کاهش یابد، حجم آب کافی برای پر کردن رادیاتور بخاری (که معمولا در ارتفاع بالاتری نسبت به سایر اجزا قرار دارد) وجود نخواهد داشت.
شاید برایتان جالب باشد: علت روشن نشدن ماشین
در نتیجه، به جای آب داغ، هوا در شبکه های رادیاتور بخاری حبس می شود و باد خروجی سرد خواهد بود. دلیل بسیار مهم دیگر، خرابی ترموستات است. ترموستات وظیفه دارد تا زمانی که موتور به دمای ایده آل نرسیده، مسیر آب به سمت رادیاتور اصلی را بسته نگه دارد تا موتور و بخاری سریع گرم شوند.
اگر ترموستات در حالت باز قفل شود (Stuck Open)، آب بلافاصله در کل سیستم و رادیاتور اصلی به گردش در می آید و موتور هرگز به دمای کاری مطلوب نمی رسد؛ در نتیجه آبی که به بخاری می رسد همواره سرد یا ولرم خواهد بود. این مشکل به ویژه در رانندگی در جاده های کفی و سرعت بالا بیشتر احساس می شود، زیرا جریان هوای برخورد کننده با رادیاتور، آب را بیش از حد خنک می کند.
عامل سوم که بسیار رایج است و تشخیص آن کمی دشوارتر می باشد، گرفتگی یا رسوب گرفتن رادیاتور بخاری است. رادیاتور بخاری دارای مجراهای بسیار باریک و ظریفی است که به مرور زمان با املاح آب،
علامت مشاهده شده | علت احتمالی | راه حل پیشنهادی |
باد بخاری در سرعت بالا سرد می شود | ترموستات باز مانده است | تعویض ترموستات |
باد بخاری در دور آرام سرد است ولی با گاز دادن گرم می شود | ضعیف شدن واتر پمپ یا گرفتگی جزئی | بررسی واتر پمپ و شستشوی مدار |
| باد بخاری همیشه سرد است اما آمپر آب نرمال است | گرفتگی کامل رادیاتور بخاری یا خرابی دریچه هوا | شستشو یا تعویض رادیاتور بخاری / تعمیر دریچه |
| باد بخاری سرد است و آمپر آب بالا می رود | کمبود آب / هوا داشتن سیستم / خرابی واتر پمپ | هواگیری و اضافه کردن آب مخصوص |
دلیل باد سرد بخاری سمند
خودروی سمند، به خصوص مدل هایی که دارای موتور EF7 یا XU7 هستند، سیستم خنک کننده حساس و پیچیده ای دارند که نیازمند هواگیری دقیق است. یکی از اصلی ترین دلایل سرد بودن باد بخاری در خودروی سمند، وجود هوا در سیستم خنک کننده است. برخلاف برخی خودروها که سیستم خودکار هواگیری دارند، در سمند اگر حتی مقدار کمی هوا در مدار وجود داشته باشد، این حباب های هوا معمولا در بالاترین نقطه سیستم که رادیاتور بخاری است جمع می شوند و مانع از گردش صحیح آب داغ می شوند.
این مسئله اغلب پس از تعویض آب رادیاتور یا تعمیرات موتور رخ می دهد اگر مکانیک فرآیند هواگیری را با دقت انجام نداده باشد. علاوه بر این، در سمندهای مجهز به سیستم تهویه مطبوع اتوماتیک یا دیجیتال، خرابی سنسور دمای داخل کابین یا عملگرهای الکتریکی دریچه های هوا (Actuators) بسیار شایع است.
اگر پنل تهویه فرمان صحیح را صادر نکند یا موتور دریچه مخلوط هوا (Blend Door Motor) گیر کرده باشد، دریچه روی حالت سرد باقی می ماند و حتی اگر آب داغ در رادیاتور جریان داشته باشد، شما باد سرد دریافت خواهید کرد. همچنین پوسیدگی پره های واتر پمپ در مدل های قدیمی تر سمند باعث می شود که فشار آب لازم برای رسیدن به رادیاتور بخاری تامین نشود.
دلیل باد سرد بخاری پژو
در خانواده محصولات پژو مانند پژو ۲۰۶، پژو پارس و ۲۰۷، سیستم خنک کننده و گرمایشی شباهت های زیادی دارد اما نقاط ضعف خاص خود را نیز داراست. در پژو ۲۰۶، یکی از دلایل اصلی باد سرد بخاری، گرفتگی و رسوب در اورینگ ها و لوله های ارتباطی رادیاتور بخاری است که در داخل کابین و سمت پای راننده قرار دارند. این لوله ها به مرور زمان دچار نشتی یا گرفتگی می شوند. اما نکته مهم تر و فنی تر در پژو ۲۰۶، مربوط به طراحی خاص هوزینگ ترموستات و خود ترموستات است.
ترموستات های پژو اگر کیفیت پایینی داشته باشند، خیلی زود در حالت نیمه باز گیر می کنند. این موضوع باعث می شود دمای موتور نوسان داشته باشد و گرمای یکنواختی برای بخاری تامین نشود. همچنین در پژو ۲۰۶ تیپ ۵ و ۶ که دارای سیستم تهویه اتوماتیک هستند، خرابی مقاومت فن بخاری یا یونیت کنترل بخاری می تواند باعث شود که دور فن به درستی تنظیم نشود یا دریچه ها در موقعیت صحیح قرار نگیرند، هرچند که مشکل اصلی باد سرد معمولا به گرفتگی شبکه های رادیاتور بخاری بر می گردد.
برای اطلاعات بیشتر در مورد سیستم های خنک کننده خودرو می توانید به منابع معتبر بین المللی مانند وب سایت HowStuffWorks مراجعه کنید که توضیحات دقیقی درباره مکانیسم انتقال حرارت ارائه می دهند.
دلیل باد سرد زدن بخاری ۴۰۵
پژو ۴۰۵ به عنوان یکی از خودروهای قدیمی و پرتیراژ، مشکلات خاص خود را در سیستم گرمایشی دارد که اغلب به سن بالای قطعات و طراحی قدیمی سیستم گردش آب مربوط می شود. مهم ترین دلیل باد سرد در پژو ۴۰۵، جرم گرفتگی شدید رادیاتور بخاری است. با توجه به اینکه بسیاری از این خودروها سال ها کار کرده اند، لایه های ضخیم رسوب درون لوله ها شکل گرفته است.
در ۴۰۵، دسترسی به رادیاتور بخاری برای تعویض بسیار دشوار است و نیاز به باز کردن کامل داشبورد دارد، به همین دلیل بسیاری از مالکان تعمیر آن را به تعویق می اندازند. اما نکته فنی دیگر در ۴۰۵، مربوط به شیر بخاری (در مدل های قدیمی) یا نحوه اتصال شلنگ های بخاری در محفظه موتور است. گاهی اوقات تا خوردگی یا دوپهلو شدن شلنگ های بخاری در پشت موتور، که در دید مستقیم نیستند، باعث افت فشار آب ورودی به بخاری می شود. این اتفاق معمولا بعد از تعمیرات موتور و جابجایی شلنگ ها رخ می دهد.
مسئله دیگری که در پژو ۴۰۵ باید به دقت بررسی شود، سلامت درب رادیاتور است. شاید تعجب کنید، اما درب رادیاتور در سیستم خنک کننده تحت فشار ۴۰۵ نقش حیاتی دارد. اگر سوپاپ های درب رادیاتور خراب باشند، سیستم نمی تواند فشار لازم را حفظ کند. کاهش فشار باعث می شود نقطه جوش آب پایین بیاید و همچنین هوا به راحتی وارد سیستم شود. وجود هوا در سیستم ۴۰۵ کشنده است و اولین قربانی آن بخاری خودرو است. وقتی فشار سیستم پایین باشد، آب در دورهای پایین موتور به خوبی به بالاترین نقطه یعنی بخاری نمی رسد و در نتیجه باد سرد می شود.
علت باد سرد زدن بخاري ماشين پراید
پراید سیستم خنک کننده و گرمایشی نسبتا ساده تری نسبت به پژو و سمند دارد، اما همین سادگی نیز دچار مشکلات خاصی می شود که منجر به سرد شدن باد بخاری می گردد. رایج ترین دلیل در پراید، خرابی ترموستات است. ترموستات پراید (معمولا ۷۶ یا ۸۲ درجه) اگر کیفیت پایینی داشته باشد، فنر آن ضعیف شده و زودتر از موعد باز می شود یا کلا باز می ماند. در زمستان، موتور پراید به دلیل حجم کم و بلوک کوچک، گرمای زیادی را از دست می دهد.
اگر ترموستات باز باشد، دمای آب به سختی از ۶۰ درجه بالاتر می رود و این دما برای گرم کردن کابین در هوای منفی زمستان اصلا کافی نیست. نشانه این مشکل این است که آمپر آب همیشه پایین است (نزدیک خط اول) و در سرازیری ها حتی پایین تر هم می آید. تعویض ترموستات با یک نمونه استاندارد و با دمای بالاتر (مخصوص زمستان) معمولا این مشکل را به سرعت حل می کند.
مورد بعدی در پراید، گرفتگی کانال های هوای داشبورد و خرابی اهرم های دریچه بخاری است. در پرایدهای مدل پایین (صبا)، سیستم دریچه ها کابلی و مکانیکی است. پارگی کابل مفتولی یا در رفتن گیره نگهدارنده کابل باعث می شود وقتی شما کلید را روی وضعیت گرم می گذارید، دریچه مخلوط هوا عملا حرکت نکند و روی هوای سرد قفل مانده باشد. در این حالت رادیاتور بخاری داغ است اما هوای سرد از بیرون وارد کابین می شود. در پرایدهای جدیدتر داشبورد جدید یا X100، این مکانیزم چرخ دنده ای است که گاهی دچار شکستگی یا هرز شدن می شود.